Mieszkanie z ekspozycją północną a świadectwo energetyczne

Artykuł wyjaśnia, czy i w jakim zakresie północna ekspozycja mieszkania ma wpływ na wynik świadectwa charakterystyki energetycznej. Omawia znaczenie usytuowania lokalu względem stron świata, rolę przeszkleń oraz wpływ położenia mieszkania w bryle budynku na ocenę energetyczną. Wyjaśnia również, dlaczego świadectwo sporządzane dla lokalu może różnić się od dokumentów dotyczących innych mieszkań w tym samym budynku.

Ekspozycja mieszkania bardzo często kojarzy się głównie z komfortem codziennego użytkowania, ilością światła dziennego i temperaturą odczuwaną w pomieszczeniach. W kontekście świadectwa charakterystyki energetycznej ma ona jednak znaczenie także formalne, ponieważ przy sporządzaniu dokumentu uwzględnia się nie tylko ogólne dane o lokalu, ale również parametry techniczne wpływające na charakterystykę energetyczną, w tym usytuowanie pomieszczeń względem stron świata oraz ilość i wielkość przeszkleń, które odpowiadają za zyski i straty ciepła.

To właśnie dlatego mieszkanie z ekspozycją północną nie jest dla świadectwa energetycznego obojętne. Sam kierunek świata nie działa oczywiście w oderwaniu od innych elementów, ale wchodzi do całej układanki, którą audytor bierze pod uwagę przy ocenie zapotrzebowania na energię potrzebną do prawidłowego użytkowania lokalu.

Co bierze się pod uwagę przy sporządzaniu świadectwa?

Z poradnika wynika jasno, że przy sporządzaniu świadectwa charakterystyki energetycznej uwzględnia się parametry techniczne konstrukcji i instalacji budynku oraz źródła ciepła zasilającego budynek lub część budynku. Wśród istotnych parametrów wpływających na charakterystykę energetyczną wymieniono między innymi geometrię budynku, powierzchnię użytkową, sposób użytkowania, temperaturę pomieszczeń, usytuowanie pomieszczeń względem stron świata, ilość i wielkość przeszkleń, parametry materiałów budowlanych, rodzaj ocieplenia, system ogrzewania, wentylację, automatykę i sterowanie oraz zainstalowane odnawialne źródła energii.

To oznacza, że ekspozycja lokalu nie jest pojedynczą ciekawostką, ale jednym z elementów, które wpływają na końcową ocenę energetyczną. Jeżeli mieszkanie ma okna skierowane głównie na północ, audytor uwzględnia ten fakt razem z wielkością przeszkleń i pozostałymi cechami lokalu.

Dlaczego północna ekspozycja może mieć znaczenie?

Z samej konstrukcji przepisów i z listy parametrów wynika, że znaczenie ma zarówno ustawienie lokalu względem stron świata, jak i ilość oraz wielkość okien, ponieważ to właśnie przeszklenia są związane z zyskami i stratami ciepła. W praktyce ekspozycja północna nie jest więc analizowana sama dla siebie, ale w połączeniu z układem mieszkania, jego położeniem w bryle budynku i wielkością powierzchni przeszklonych.

To ważne, bo wiele osób zakłada, że wszystkie mieszkania w jednym budynku muszą wypaść energetycznie podobnie. Tymczasem z materiałów wynika, że dla lokali istotne są ich charakterystyczne parametry techniczne w zakresie powierzchni użytkowej, powierzchni przegród zewnętrznych oraz kubatury, a także ich położenie w bryle budynku. Jeżeli te parametry się różnią, świadectwo dla lokalu również może wyglądać inaczej.

Czy każde mieszkanie w bloku ma taki sam wynik?

Nie zawsze. W dodatku oraz poradniku wyraźnie rozróżniono świadectwo dla budynku i świadectwo dla lokalu. Jeżeli przedmiotem sprzedaży lub najmu jest lokal, świadectwo musi być sporządzone dla lokalu, a nie dla całego budynku. To oznacza, że wynik świadectwa dla mieszkania zależy od cech tej konkretnej części budynku, a nie wyłącznie od parametrów całego obiektu.

Poradnik przewiduje co prawda możliwość sporządzenia świadectwa dla grupy lokali, ale tylko wtedy, gdy lokale mają jednakowe rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe i instalacyjne, jednakową powierzchnię użytkową oraz są położone w bryle budynku w sposób pozwalający przyjąć jednakowe charakterystyczne parametry techniczne, w tym powierzchnię przegród zewnętrznych i kubaturę. Już sam ten zapis pokazuje, że położenie lokalu w budynku ma znaczenie.

W praktyce ekspozycja północna może mieć większe znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy:

• lokal ma duże przeszklenia od strony północnej,
• układ mieszkania powoduje większy udział przegród zewnętrznych,
• mieszkanie jest położone w bryle budynku inaczej niż lokale porównywane,
• ocena energetyczna dotyczy konkretnego lokalu przeznaczonego do sprzedaży lub najmu.

Wykres pokazuje, w jakich sytuacjach ekspozycja mieszkania może mieć największe znaczenie dla świadectwa charakterystyki energetycznej. Największy wpływ występuje w przypadku sprzedaży lub najmu konkretnego lokalu, ponieważ wtedy świadectwo sporządza się właśnie dla tego mieszkania, a nie dla całego budynku. W takiej sytuacji indywidualne cechy lokalu, w tym jego usytuowanie względem stron świata, stają się elementem analizy energetycznej. Bardzo duże znaczenie mają również przeszklenia. Im większa powierzchnia okien, tym większy wpływ zysków i strat ciepła na końcową ocenę energetyczną mieszkania. W przypadku lokali z dużymi oknami skierowanymi głównie na północ różnice mogą być bardziej zauważalne niż w mieszkaniach o niewielkiej powierzchni przeszkleń. Istotnym czynnikiem jest także sama ekspozycja lokalu. Materiały źródłowe wskazują, że przy sporządzaniu świadectwa uwzględnia się usytuowanie pomieszczeń względem stron świata, dlatego mieszkanie północne może zostać ocenione inaczej niż lokal o podobnym układzie, lecz z ekspozycją południową. Nie oznacza to jednak automatycznie gorszego wyniku – jest to tylko jeden z wielu parametrów analizowanych przez osobę sporządzającą świadectwo. Najmniejsze znaczenie występuje w sytuacji, gdy lokale mają identyczne rozwiązania konstrukcyjne, podobne położenie w bryle budynku oraz zbliżone parametry techniczne. W takich przypadkach przepisy dopuszczają przyjęcie jednakowych założeń dla grupy lokali, co ogranicza wpływ indywidualnej ekspozycji na wynik oceny energetycznej.

Główny wniosek jest taki, że ekspozycja północna nie przesądza samodzielnie o wyniku świadectwa energetycznego, ale stanowi jeden z parametrów uwzględnianych przy ocenie charakterystyki energetycznej mieszkania. Ostateczny wynik zależy od połączenia wielu czynników, takich jak przeszklenia, izolacyjność przegród, system ogrzewania, wentylacja oraz położenie lokalu w bryle budynku.

Co to oznacza dla właściciela mieszkania?

Najważniejsze jest to, że ekspozycja lokalu to nie jedyny czynnik, ale jeden z elementów, które mogą wpłynąć na wynik świadectwa. Nie da się więc uczciwie powiedzieć, że każde mieszkanie północne automatycznie dostanie gorszy wynik albo że sama ekspozycja przesądzi o całej ocenie. Z materiałów wynika raczej coś innego: świadectwo jest wynikiem analizy wielu parametrów technicznych i użytkowych, a usytuowanie względem stron świata jest jednym z nich.

Dla właściciela oznacza to, że przy sprzedaży lub wynajmie liczy się dokument sporządzony dla konkretnego lokalu, a nie ogólne założenie, że wszystkie mieszkania w budynku „mają tak samo”. Jeśli lokal ma inną ekspozycję, inne przeszklenia albo inne położenie w bryle budynku, może to znaleźć odzwierciedlenie w świadectwie.

Tabela 1. Kiedy ekspozycja lokalu może mieć znaczenie dla świadectwa

Podsumowanie

Ekspozycja północna mieszkania może mieć znaczenie dla wyniku świadectwa charakterystyki energetycznej, ponieważ przy sporządzaniu dokumentu uwzględnia się usytuowanie pomieszczeń względem stron świata oraz ilość i wielkość przeszkleń odpowiadających za zyski i straty ciepła. Nie jest to jednak czynnik oceniany samodzielnie, lecz jeden z wielu elementów wpływających na końcowy wynik. W przypadku sprzedaży albo najmu lokalu świadectwo sporządza się właśnie dla tego lokalu, dlatego jego konkretne położenie w budynku, układ i ekspozycja mogą mieć realne znaczenie dla oceny energetycznej.